IP20, IP65 czy IP67: jaką taśmę LED wybrać na zewnątrz?
Oznaczenie IP widnieje w karcie każdej taśmy LED, a mimo to bywa traktowane jako drugorzędny parametr, ustępujący jasności czy barwie światła. Na zewnątrz decyduje ono jednak o tym, czy instalacja przetrwa pierwszą jesień, ponieważ wilgoć wnikająca pod warstwę silikonu koroduje ścieżki miedziane i wygasza kolejne segmenty. Różnica między taśmą IP20, IP65 i IP67 nie sprowadza się przy tym do samej ceny, lecz do konstrukcji zabezpieczenia, sposobu montażu i tego, jak trzeba wykończyć każde połączenie.
Różnice między klasami szczelności taśm LED: IP20, IP65, IP67
Kod IP składa się z dwóch cyfr określonych normą PN-EN 60529, z których pierwsza opisuje ochronę przed ciałami stałymi i pyłem w skali od 0 do 6, a druga odporność na wodę w skali od 0 do 9. W taśmach oświetleniowych rozpiętość jest duża, bo model IP20 to nagi obwód drukowany bez żadnej powłoki, IP65 ma warstwę silikonu nałożoną od góry, a IP67 zamyka cały pasek w silikonowym rękawie na całym obwodzie, łącznie ze spodem i krawędziami bocznymi. Dobierając taśmę LED w Lublinie do konkretnego projektu, warto zestawić klasę szczelności z rzeczywistym narażeniem miejsca montażu, bo wyższa liczba oznacza też grubszą powłokę, gorsze odprowadzanie ciepła i mniejszą swobodę przycinania odcinka.
Jak oznaczenie IP wpływa na odporność taśmy LED na warunki atmosferyczne?
Druga cyfra kodu odnosi się do ściśle określonych prób laboratoryjnych, gdzie szóstka oznacza odporność na silny strumień wody z dyszy, a siódemka krótkotrwałe zanurzenie na głębokość jednego metra przez trzydzieści minut. Żadna z tych klas nie opisuje natomiast odporności na promieniowanie UV oraz cykle zamarzania i rozmarzania, a to właśnie one najszybciej degradują silikon, który matowieje, żółknie i pęka wzdłuż krawędzi po dwóch, trzech sezonach ekspozycji na południową ścianę. Warto również pamiętać, że stopień ochrony dotyczy wyłącznie samej taśmy w stanie fabrycznym, więc przecięcie paska w miejscu oznaczonym nożyczkami otwiera obwód od strony czoła i wymaga ponownego uszczelnienia.
Która taśma LED najlepiej sprawdzi się na zewnątrz?
Minimalnym rozsądnym poziomem poza budynkiem jest IP65, ale sprawdza się on tylko tam, gdzie woda spływa po powierzchni i nie ma szans się zatrzymać, czyli pod okapem, w profilu zamontowanym pionowo lub pod skosem dachu. Wszędzie tam, gdzie taśma leży poziomo, wchodzi w zagłębienie albo trafia w strefę bryzgów i topniejącego śniegu, właściwszym wyborem jest IP67, ponieważ woda stojąca na powierzchni działa inaczej niż woda spływająca i przy ochronie jednostronnej znajduje drogę pod obwód od spodu. Osobno należy dobrać pozostałe elementy instalacji, bo zasilacz o klasie IP20 umieszczony w skrzynce ogrodowej bez wentylacji zawiedzie szybciej niż sama taśma.
Zastosowania taśm LED IP65 i IP67 na tarasie, elewacji i w ogrodzie
Na zadaszonym tarasie, w podcieniu i pod balustradą wystarczająco pewnie pracuje IP65, zwłaszcza gdy pasek wchodzi w aluminiowy profil z osłoną, która przejmuje rolę pierwszej bariery mechanicznej. Wyższa klasa staje się konieczna przy podświetleniu stopni schodów zewnętrznych, listew przypodłogowych na tarasie naziemnym oraz obrzeży rabat, gdzie taśma stale styka się z podłożem gromadzącym wilgoć, a zimą zostaje przykryta warstwą śniegu i soli. Na elewacji rozstrzyga wysokość i wystawa, bo pas światła pod gzymsem na ścianie osłoniętej pracuje w zupełnie innych warunkach niż listwa przy cokole zalewana odpryskami deszczu od chodnika.
Jak prawidłowo zamontować taśmę LED na zewnątrz, by zapewnić jej trwałość?
Instalacja zaczyna się od doboru profilu i przygotowania podłoża, bo taśma przyklejona bezpośrednio do tynku czy drewna traci przyczepność przy pierwszych wahaniach temperatury, a pozbawiona radiatora nagrzewa się i szybciej traci strumień świetlny. Kluczowe są jednak miejsca przecięcia i łączenia, gdzie końcówki zamyka się kapturkiem silikonowym wklejonym na klej neutralny, a przewody prowadzi w peszlu do puszki hermetycznej o klasie co najmniej IP66, umieszczonej tak, aby wprowadzenia kabli kierowały się w dół. Przy planowaniu instalacji zewnętrznej warto uwzględnić kilka kwestii:
- zasilanie napięciem 24 V zamiast 12 V przy dłuższych odcinkach, ze względu na mniejsze spadki napięcia,
- zasilacz w obudowie hermetycznej, umieszczony w miejscu chronionym przed nasłonecznieniem,
- zapas mocy zasilacza rzędu dwudziestu procent ponad sumaryczny pobór taśmy,
- zasilanie dłuższych ciągów z dwóch stron lub podział na sekcje,
- ochronę różnicowoprądową obwodu zasilającego oraz przewody o izolacji odpornej na promieniowanie UV.
Podsumowanie
- Pierwsza cyfra kodu IP określa ochronę przed pyłem, druga odporność na wodę według prób opisanych normą PN-EN 60529.
- Taśma IP20 pozostaje bez powłoki, IP65 ma silikon nałożony od góry, a IP67 osłonę zamkniętą na całym obwodzie.
- Klasa szczelności nie obejmuje odporności na promieniowanie UV ani na cykle zamarzania, które najszybciej niszczą silikon.
- IP65 sprawdza się w miejscach osłoniętych, natomiast przy wodzie stojącej, śniegu i kontakcie z podłożem właściwsza jest IP67.
- Trwałość instalacji zależy w równym stopniu od uszczelnienia przecięć, hermetycznej puszki połączeniowej i klasy ochrony zasilacza.
FAQ
Czy taśma LED IP20 nadaje się do użytku zewnętrznego?
Taśma LED IP20 nie jest odporna na wilgoć ani kurz, dlatego nie powinna być stosowana na zewnątrz. Zaleca się wybór taśm o wyższym stopniu szczelności, takich jak IP65 lub IP67.
Jaką taśmę LED wybrać na elewację domu?
Na elewację najlepiej sprawdzi się taśma LED o klasie szczelności IP65 lub IP67, które zapewniają ochronę przed deszczem i pyłem. Wybór zależy od miejsca montażu i intensywności narażenia na warunki atmosferyczne.
Czy taśma LED IP65 wystarczy na zadaszony taras?
Taśma LED IP65 jest odporna na zachlapania i kurz, więc będzie odpowiednia na zadaszony taras. Jeśli miejsce montażu jest narażone na bezpośredni kontakt z wodą, lepiej wybrać IP67.
Jak zabezpieczyć połączenia taśmy LED na zewnątrz?
Połączenia taśmy LED na zewnątrz należy zabezpieczyć silikonowymi osłonami lub specjalnymi puszkami hermetycznymi, aby zapobiec wnikaniu wilgoci i zwiększyć trwałość instalacji.